Wat ik leerde van mijn hoogbegaafde en hooggevoelige kinderen en wat voor ieder kind geldt

Jij bent uniek en het waard om te stralen!

Wat ik leerde van mijn hoogbegaafde en hooggevoelige kinderen en wat voor ieder kind geldt

In het ontwikkeling systeem en zeker in het onderwijs wordt een standaard systeem van bouwblokken gebruikt. En in de meeste methodes worden, die bouwblokken Bottom-up aangeleerd. Een kind leert als het ware de losse bouwstenen aan, waarna verloop van tijd een bouwwerk zichtbaar wordt. En wordt naast een standaard meetlat gelegd met leeftijdgenoten om te zien of een kind “normaal” is of afwijkt.

Bv. Met reken begin je met tellen, daarna met optellen en aftrekken, vervolgens de tafels, breuken enz. Zonder dat daarbij voor een kind duidelijk wordt gemaakt waar je in te praktijk deze vormen nodig hebt. Bv. met het verdelen van snoepjes met je vriendjes heb je het nodig dat je kunt delen.

De kinderen oefenen dagelijks met optellen en aftrekken en tot verveling toe om dit te automatiseren. Met name het rekenen in groep 3 staat helemaal in het teken van optellen en aftrekken tot 10 of soms 20. En wat dan als een kind al optelt en aftrekt tot 100? Of moeite heeft met cijfers vanwege dyscalculie? Beide kinderen zullen gefrustreerd raken bij meer en meer oefening… en heel ongelukkig 🙁

Algemene aannames en stappen in het onderwijs en methodes:

  • Er wordt vanuit gegaan dat alle kinderen leren door veel oefenen en automatiseren. Dit geldt helaas niet voor alle kinderen!
  • Het onderwijs gaat ervan uit van het principe dat de leerkracht “alles” weet en aanleert aan de kinderen in haar klas.
  • Dat een leerling hapklare brokken kan leren beheersen en daarop niveaugewijs naar de snelheid en leerwijze van de methode of het inzicht van de leerkracht stap voor stap meer leert.
  • Er wordt van uitgegaan dat de leerling lesstof ontvangt van de leerkracht, dat aanleert en zo goed mogelijk kan reproduceren op toetsen en testen. Kortom; je hoopt dat wat je aanleert er zo goed mogelijk op een toets weer uitkomt. Alles goed onthouden en gesnapt wat de juf zei: A score…
  • De leerling is afhankelijk van de leerkracht voor wat het aangeboden krijgt, meestal hanteert de leerkracht de informatie van de methode. De kennis en het inzicht van de leerkracht is ondanks de methode de top van wat zij/hij kan overdragen en dus begrensd.
  • De leerling leert passief! Luistert, volgt, herhaald, past toe en wordt beoordeeld
  • De leerling wordt niet zelf actief betrokken om zijn leerproces en leeraanbod te verzamelen, te oefenen en te leren beheersen, anders dan de oefening die de leerkracht klassikaal aanbiedt.
  • Er is geen of heel weinig ruimte voor leerlingen die anders leren: auditief, visueel, associatief, in verbanden, out-of-the-box en procesgericht leren. Hoe kom je daar waar je wilt komen?
  • Deze vaardigheden om op andere manieren te leren worden 1) genegeerd 2) niet aangeleerd 3) zelfs wanneer al aanwezig gepassiveerd, omdat de toets van de methodes niet toereikend is.
  • De methode is leidend en bepalend; de uitkomst staat vast (om te kunnen toetsen en vergelijken)
  • Vormen van dyslexie en dyscalculie, adhd, autisme, hooggevoeligheid maken dat een kind vaak moeite ondervindt in het standaard klassikaal onderwijs of de leer- en toetsmethoden en om te laten zien wat zij weten en geleerd hebben of in de klas aan het overleven zijn omdat de omstandigheden (zeer) hinderlijk zijn.

Voor alle mensen geldt dat zintuigelijk leren het beste werkt. Iets leren wanneer je voelt, proeft, hoort, ziet, ruikt en uitlegt wat je doet wordt het beste opgeslagen in je brein en lange termijn geheugen. De kunst is dus kinderen op zoveel mogelijke manieren ruimte te bieden om te ontdekken en zo te leren.

Verder is de interactie met de omgeving van een leerling heel belangrijk; school, thuis, familie, vriendjes, buurt, interesse om te leren. Wat is de reden dat een kind afwezig lijkt, wat is zijn interesse gebied, zijn er obstakels, genoeg uitdaging, … Allerlei gebieden die bij signalen en gedrag van kinderen bekeken kunnen worden. Vragen stellen aan het kind en de ouders over het welbevinden. Wat laat een kind thuis zien en wat op school?

Sensitiviteit – ingaan op signalen die een kind afgeeft

Zijn de mensen om hem heen die sensitief zijn, wordt er adequaat op de signalen van een kind gereageerd. Wanneer een gastouder, leerkracht en ouders sensitief zijn beschermt dit kinderen tegen stress en wordt een veilige hechting bevordert. Een primaire behoefte (voorwaarde) om te kunnen ontwikkelen en leren. Zo ook de veiligheid en begrip met de leerkracht.

Het is dus belangrijk dat er interactie is tussen leerling en leerkracht en niet een eenrichtingsverkeer van kennisoverdracht van leerkracht naar leerling.

Hooggevoelige en anders lerende kinderen en … kinderen

Deze sensitiviteit is zo belangrijk, omdat ieder kind zijn eigen signalen laat zien vanuit de daaruit behorende behoeften. Ga in gesprek; wat is er aan de hand? Waar loop je tegenaan? Wat heb je nodig? Hoe denk jij dat het voor jou gaat werken? …

Een kind betrekken bij zijn eigen proces en een luisterend oor door regelmatige 1 op 1 interactie zorgt voor veiligheid en betrokkenheid van het kind zelf om verder te komen. Waardoor er ook nog eens zelfvertrouwen ontwikkeld kan worden.

Hoogbegaafde kinderen

Een hoogbegaafd kind leert voornamelijk met associatie- en verbanden leggen. Informatie van thuis wordt gekoppeld aan informatie van de lesstof bv. Deze leerling heeft het nodig om uitleg te krijgen van het kader en de context van het bouwwerk. En zal bij het werken met de opbouw van losse bouwstenen niet gefocust zijn, waardoor het sneller wordt afgeleid, zich verveeld en gefrustreerd raakt. Waar doe ik dit allemaal voor? Dit is saai… Waar gaat dit heen? Vragen die bij hoe langer er geoefend wordt op 1 onderdeel hoe langer hoe sterker worden, op de voorgrond dringen. En uiteindelijk leiden tot frustratie en wanhoop. Waardoor het kind fouten gaat maken en soms D of E scores haalt.

Mis-interpretatie – eigen invulling geven ipv afstemmen

Wanneer de leerkracht deze signalen niet of verkeerd interpreteert en bv. nog meer oefeningen geeft omdat ze denkt dat het kind het niet kan, raakt het kind meer gestrest en uiteindelijk depressief. Doordat de leerkracht niet sensitief is en kijkt wat er werkelijk aan de hand is, versterkt zij juist het probleem.

Bij een sensitieve houding zal een leerkracht samen met de ouders kijken waar de signalen van het kind vandaan komen en kan er een oplossing gezocht worden. Er wordt bv ontdekt dat het rekenen geen probleem is, maar het gebrek aan een kader of uitdaging. Top-Down onderwijs…

Als er met losse stenen gebouwd wordt, maar er wordt niet eerst verteld dat we een huis gaan bouwen en dus beginnen met de fundering, daarna de wanden en ten slotte het dak dan is er geen overzicht. Alle kinderen zijn gebaat bij een kader, een uitleg waar je naar toe onderweg bent, voor hoogbegaafde kinderen is het NOODzaak omdat je ze anders kwijt raakt!

Autonomie respecteren – de eigenheid van een kind

Wanneer de autonomie (in dit geval, de leerwijze van het kind) gerespecteerd wordt met respect ipv een opdringerige interactie (zo hoort het! Of je volgt maar het systeem) zal dit bijdragen aan het zelfvertrouwen en de eigenwaarde van de leerling. Wat heb jij nodig? Hoe kan jij het beste leren en je de stof eigen maken. Voor veel ouders, gastouders, leerkrachten is dit lastig, omdat het kind buiten het standaard plaatje valt en dus moeilijk te begrijpen. Vragen stellen aan het kind is de 1e stap van respect hebben voor de eigenheid van het kind.

Wanneer de “oude” methodes gevolgd worden, waar alle andere leerwijze genegeerd of mondjes maat gebruikt worden tast dit de autonomie aan van de leerling, die leert op een andere wijze dan de doorsnee kinderen. Met het gevolg dat het zelfvertrouwen en de eigenwaarde van deze leerlingen afneemt.

Hoogbegaafde kinderen hebben een kader/context nodig om ten volle te kunnen leren en zich te kunnen motiveren voor saaie oefeningen. Het kader/context is de katalysator om hun mogelijkheden aan te boren, betrokken te raken bij hun leerproces en zich in te zetten. Een leerkracht/leerling gesprekje met hoe ging het? Wat heb je nodig? Wat ging goed? Wat ging fout? Maakt ze betrokken bij hun eigen proces en ze voelen zich gehoord.

Anders zijn mag! Anders én gelijk…

Waar een doorsnee leerling leert door veel oefening met de bouwstenen en steeds een laag hoger bouwt tot er een solide bestaand bouwwerk ontstaat met allerlei mogelijkheden.

Daar leert een hoogbegaafde leerling voornamelijk systematisch door associaties en verbanden leggen; Out-of-the-box, ontdekkend, gepassioneerd bij uitdaging en ruimte om te creëren. Deze leerling bouwt in grote effectieve stappen een kunstzinnig of architectonisch bouwwerk, dat uniek is. Om nieuwe dingen en vaardigheden eigen te maken is oefening nodig, deze leerling loopt hier in zijn proces vanzelf tegen aan en is dan uiterst gemotiveerd om te oefenen. Hij doet dit meestal velen malen sneller dan zijn leeftijdsgenoten, soms wel 4x zo snel en heeft dus ook minder oefening nodig.

Aanbevelingen voor de kinderopvang en gastouderopvang

Het is belangrijk voor jonge kinderen om spelend te leren en te ontdekken. Kijk naar hun eigen proces en sluit daar als begeleider of gastouder bij aan. Geef woorden aan emoties, frustraties en maak inzichtelijk waar een kind tegenaan loopt. Biedt een kind werkjes, opdrachten die procesmatig gericht zijn. Hoe begin je en hoe kom je daar? Focus op het ontdekken, het proces en help meedenken en oplossen door vragen te stellen als “Wat denk jij?” “Hoe gaan we dat nou doen?”
Zorg dat de uitkomst niet vast staat, maar dat ieder kind zijn eigen invulling kan geven!

Leer een kind zijn eigen stapjes te volgen en laat de groep zien, dat iedereen uniek is!

Heb je vragen of persoonlijk advies nodig? Laat het mij weten!

Auteur: Marielle Lourier-Kolster

Mijn naam is Marielle Kolster, ik help jou als werkende moeder om jouw baby de beste zorg, liefde en aandacht te geven, zodat jij met een gerust hart kunt werken. “Samen maken we dat mogelijk!” Michel en ik hebben de visie dat ieder kind uniek is en de mogelijkheid moet krijgen omdat te ontdekken en te ontwikkelen. Door middel van gastouderopvang hebben we ruim 13 jaar geleden ons gezin geopend om gastkinderen een veilige en vertrouwde plek te bieden op momenten dat jij werkt. Door persoonlijke aandacht voor jou en je baby ontwikkelen we een vertrouwde band met elkaar en creëren we een vertrouwde, kleinschalige en huiselijke leefomgeving waarin je baby optimaal kan groeien en ontwikkelen. Onze samenwerking stelt jou in staat om te investeren in jezelf en in je carrière en je baby de best mogelijke basis mee te geven voor het leven. De opvang wordt als een 2e thuis. Ik zie dat veel moeders worstelen om de zorg voor hun baby over te dragen aan een onbekende. Voor mij is het daarom heel belangrijk om voordat je baby komt elkaar te leren kennen. Ik werk enkel en alleen op basis van een wederzijdse klik en een gevoel van vertrouwen dat er is of ontstaat op het moment dat we elkaar ontmoeten en kennismaken. Dat is de basis van onze samenwerking.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *